Indywidualne wystawy Katyi Libkind i Lesi Khomenko w Galerii Arsenał w Białymstoku

Wydział malarstwa Narodowej Akademii Sztuk Pięknych i Architektury w Kijowie z pewnością dobrze przygotowywał do bycia malarką. Jednak paradoksalnie bycie artystką wymaga porzucenia utartych ścieżek, nieposłuszeństwa, niezgody, podważania status quo, krytycznego namysłu. I to określa twórczą drogę Lesi Khomenko – członkini R.E.P., najbardziej znanej ukraińskiej formacji artystycznej, znanej właśnie z przekraczania, eksperymentu, bezkompromisowego szukania własnej drogi. Khomenko ostatecznie nie odrzuciła malarstwa – postrzeganego jako najbardziej prestiżowe, ale i tradycyjne, a zatem ograniczające medium – ale szukała dla niego świeżej, indywidualnej formy, poddając je transformacjom, rezygnując z dwuwymiarowości na rzecz instalacji malarskich, jak też rozważając rolę malarstwa i własną metodę twórczą.

W pracach prezentowanych w Galerii Arsenał w Białymstoku artystka analizuje filmowe i fotograficzne ujęcia pełnoskalowej wojny w Ukrainie, w tym materiały z operacji wojskowych – szeroko rozpowszechniane za pośrednictwem mediów informacyjnych i społecznościowych. Skrupulatnie bada wpływ wojny czy raczej jej śladów na ludzką percepcję. Internet zapewnił ogólną dostępność tych obrazów w trybie natychmiastowym, a zarazem stępił naszą wrażliwość na nie, w pewnym sensie je odrealniając. Khomenko jest zainteresowana rolą świadka i funkcją technologii w tworzeniu dokumentów historycznych. Podchodzi do tego z intelektualnym dystansem, emocje zostawiając po stronie odbiorcy. Ukierunkowanie uwagi przez zastosowanie ptasiej perspektywy, futurystyczne kompresowanie treści krótkiego wideo w jeden kadr zawierający „całą chwilę katastrofy” pozwalają widzowi utożsamić się z bohaterem sceny, z bojownikiem, dronem, poległym. Zabiegi formalne w rodzaju pikselizacji, czyniące przedstawienie abstrakcyjnym, nawiązują do technik ochronnych polegających na maskowaniu obiektów strategicznych, a jednocześnie dobrze oddają kondycję zarówno widzów, jak i bohaterów tych płócien – stan fundamentalnie nieokreślony.

Monika Szewczyk

WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE WYSTAWIE

14.03.2026 (sobota), godz. 12 – oprowadzanie kuratorsko-autorskie

18.04.2026 (sobota), godz. 12 – oprowadzanie po wystawie w języku ukraińskim – Yulia Kostereva

19.04.2026 (niedziela), godz. 12 – oprowadzanie po wystawie w języku białoruskim – Alina Wawrzeniuk

Lesia Khomenko jest artystką multidyscyplinarną, która w swojej praktyce podejmuje refleksję nad rolą malarstwa. Dekonstruuje obrazy narracyjne, przekształcając je w obiekty, instalacje, performanse lub prace wideo.

Lesia Khomenko (ur. 1980 w Kijowie, Ukraina) ukończyła Narodową Akademię Sztuk Pięknych i Architektury w Kijowie w 2004 roku. Jest współzałożycielką i członkinią grupy R.E.P. (od 2004 roku) oraz ukraińskiej grupy kuratorskiej Hudrada (od 2008 roku). Była nominowana do nagrody Pinchuk Art Prize (2009, 2011 i 2013), wraz z grupą R.E.P. znalazła się również na krótkiej liście Future Generations Art Prize przyznawanej przez Pinchuk Art Centre (2012), a także była nominowana do Kazimir Malevich Artist Award (2012 i 2016).

Jej prace prezentowane były na wystawach indywidualnych i zbiorowych m.in. w Ukrainian Museum w Nowym Jorku (USA), Museum de Fundatie w Zwolle (Holandia), Albertinum w Dreźnie (Niemcy), w ramach wydarzenia towarzyszącego 59. Międzynarodowej Wystawie Sztuki – Biennale w Wenecji (Włochy), w Parlamencie Europejskim (Belgia), Museum Folkwang (Niemcy), Fridman Gallery w Nowym Jorku (USA) oraz Voloshyn Gallery w Miami (USA).

Prace Khomenko znajdują się w kolekcjach publicznych, m.in. M HKA (Belgia), Ludwig Museum (Węgry), Art Collection Telekom (Niemcy), Kupferstich-Kabinett (Niemcy), Ukrainian Museum (USA), Zuzeum Art Centre (Łotwa), Mystetskyi Arsenal (Ukraina), Maidan Museum (Ukraina) oraz Pinchuk Art Centre (Ukraina).

Artystka uczestniczyła w rezydencjach artystycznych, m.in. Oasis Pointe Residency w Miami (USA, 2022–2023), Martha MOCA Artist Residency w New Jersey (USA, 2022), Emergency Residency w Zamku Ujazdowskim w Warszawie (Polska, 2022), Working Room w Iwano-Frankiwsku w Ukrainie (2022, projekt kuratorski i udział artystyczny), Salzburg International Summer Academy of Fine Arts w Salzburgu (Austria, 2021) oraz LIA (Leipzig International Art) w Lipsku (Niemcy, 2008).

Jej twórczość była omawiana i recenzowana m.in. w „The New York Times”, „The Brooklyn Rail”, „The Washington Post”, „The New Yorker”, „The Art Newspaper” oraz „Frieze”. Khomenko brała również udział w licznych panelach i spotkaniach, m.in. w Museum of Modern Art (MoMA) w Nowym Jorku (2022), Eastern Connecticut State University w Willimantic (2022), James Gallery przy City University of New York (2023), Florida State University Museum of Fine Arts w Tallahassee (2023) oraz Scandinavia House w Nowym Jorku (2023).

Obecnie mieszka i pracuje w Nowym Jorku.

Lesia Khomenko. „Stan fundamentalnie nieokreślony”
13.03.2026 – 07.06.2026
Kuratorka: Monika Szewczyk
Koordynacja: Yulia Kostereva

Nie ma czegoś takiego jak dobre malarstwo o niczym.
Mark Rothko