Centrum Szyfrów Enigma świętuje 5-lecie. Wystawa szpiegowskich gadżetów, druga Enigma i wyjątkowe wydarzenia

Centrum Szyfrów Enigma zostało otwarte we wrześniu 2021 roku i od tego czasu przypomina o przełomowym osiągnięciu polskich kryptologów, którzy złamali kod niemieckiej Enigmy. Instytucja pokazuje również, jak ogromny wpływ tamte wydarzenia miały na losy II wojny światowej i rozwój współczesnej kryptologii. Wszystko zaczęło się właśnie w Poznaniu, dlatego miejsce od początku pełni nie tylko funkcję muzeum, ale także przestrzeni edukacyjnej i popularyzującej naukę.

Przez blisko pięć lat działalności Centrum odwiedziły setki tysięcy osób. Oprócz nowoczesnej ekspozycji organizowane są tu warsztaty, lekcje muzealne, spotkania z ekspertami, wykłady i wydarzenia artystyczne, a oferta stale rozwijana jest we współpracy z poznańskimi szkołami i instytucjami.

Jubileusz przyniesie jednak również wiele nowych atrakcji. Jesienią zaplanowano koncerty zespołu Głupi Komputer oraz Jakuba Królikowskiego, którego projekt muzyczny będzie inspirowany postacią Henryka Zygalskiego i klimatem międzywojennego Poznania. W październiku przestrzeń ekspozycji zamieni się natomiast w teatralną scenę. Spektakl przygotowany we współpracy z Centrum Inicjatyw Międzykulturowych Horyzonty przeniesie widzów do czasów, gdy trwała walka z szyfrem Enigmy.

Pod koniec roku odbędą się spotkania poświęcone najnowszym badaniom oraz dokumentom i fotografiom związanym z historią polskich kryptologów, w tym materiałom pochodzącym z rodzinnych archiwów Henryka Zygalskiego. Nie zabraknie także konferencji dla nauczycieli dotyczącej współczesnych metod edukacji.

Najbliższe tygodnie upłyną jednak pod znakiem współpracy z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Od połowy lipca w Centrum można oglądać wystawę czasową „Lato ze szpiegami”, prezentującą 44 autentyczne eksponaty wykorzystywane w działalności wywiadowczej i kontrwywiadowczej. Zwiedzający zobaczą między innymi radiostację wywiadowczą, mikrofilmy, specjalne skrytki, tajnopisy czy niepozorny guzik skrywający aparat fotograficzny. Ekspozycja będzie dostępna do końca sierpnia.

Równocześnie do stałej wystawy dołączyła kolejna maszyna szyfrująca Enigma. Jest to czterowirnikowy model Enigma K z 1927 roku, należący do najstarszych egzemplarzy tej serii. Maszyna pochodzi ze zbiorów Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i pozostanie w Centrum do końca 2027 roku. To już siódmy egzemplarz Enigmy prezentowany w poznańskiej placówce.

Integralną częścią letniego programu będą również bezpłatne wykłady prowadzone przez ekspertów ABW. Ich tematyka obejmie rolę kryptologii podczas wojny polsko-bolszewickiej, techniki ukrywania informacji, zasady profilaktyki kontrwywiadowczej oraz bezpieczeństwo dokumentów i ochronę tożsamości. Spotkania odbędą się 29 lipca oraz 12 i 26 sierpnia.

Organizatorzy podkreślają, iż jubileusz ma być nie tylko okazją do podsumowania pięciu lat działalności, ale również zaproszeniem do odkrywania historii, która do dziś inspiruje kolejne pokolenia badaczy, pasjonatów technologii i miłośników tajemnic.