Fot. Warszawa w PigułceUnijne prawo po stronie seniorów. Jak ZUS sumuje lata pracy?
Polski system emerytalny jest w pełni dostosowany do unijnych standardów, co oznacza, iż praca w różnych państwach Wspólnoty nie przepada. Aby uzyskać prawo do emerytury w Polsce, należy osiągnąć wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) oraz wykazać odpowiedni staż pracy (20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn).
Jeżeli komuś brakuje lat pracy wyłącznie w polskim systemie, przepisy unijne pozwalają na doliczenie okresów składkowych z innych państw UE lub EFTA. Co ważne, każdy kraj, w którym legalnie pracowaliśmy, wypłaci nam niezależną, proporcjonalną część emerytury, o ile spełnimy jego wewnętrzne wymogi.
- W Niemczech: minimalny okres ubezpieczenia (tzw. Wartezeit) dający prawo do świadczenia to 5 lat.
- W Wielkiej Brytanii: aby ubiegać się o tamtejszą emeryturę, należy przepracować około 10 lat.
- Skandynawia: do Polski co roku płyną setki milionów koron dla tysięcy seniorów, którzy część kariery spędzili na północy Europy.
Co z podatkami? Umowy międzynarodowe chronią emerytów przed pułapką
Wielu seniorów obawia się, iż pobieranie pieniędzy z dwóch różnych państw narazi ich na drakońskie podatki w obu państwach. Rzeczywistość prawna jest jednak znacznie bardziej sprzyjająca. Wszystkie emerytury wypłacane i odbierane w Polsce (również te zagraniczne) podlegają standardowemu krajowemu podatkowi dochodowemu oraz składce zdrowotnej.
Ochrona przed podwójnym podatkiem: Polska podpisała z większością państw (w tym z Niemcami) specjalne dwustronne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Na ich mocy emerytura wypracowana np. za Odrą, a wypłacana osobie na stałe mieszkającej w Polsce, jest opodatkowana wyłącznie nad Wisłą. Ryzyko, iż dwa urzędy skarbowe upomną się o te same pieniądze, zostało całkowicie wyeliminowane.
Instrukcja krok po kroku. Jakie formularze musisz złożyć do ZUS?
Największym plusem całej procedury jest to, iż polski emeryt nie musi kontaktować się z zagranicznymi urzędami. Wszystkie formalności załatwia się bezpośrednio za pośrednictwem polskiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. To ZUS pełni rolę pośrednika i samodzielnie przekazuje dokumentację do odpowiednich instytucji w innych państwach.
Wniosek można dostarczyć na trzy sposoby: osobiście w placówce ZUS, tradycyjną pocztą lub całkowicie zdalnie przez internet dzięki Platformy Usług Elektronicznych (PUE ZUS), logując się Profilem Zaufanym lub podpisem elektronicznym.
Tabela: Niezbędne dokumenty i formularze do uzyskania drugiej emerytury
| Wniosek główny o emeryturę | Standardowy polski wniosek o przyznanie świadczenia emerytalnego. |
| Formularz EMZ | Obowiązkowy załącznik przeznaczony specjalnie dla osób ubiegających się o emerytury zagraniczne. |
| Unijny formularz E 207 PL | Dokument, w którym wnioskodawca musi szczegółowo wskazać i rozpisać wszystkie państwa, w których wykonywał pracę zarobkową. |
| Krajowe dokumenty stażowe | Świadectwa pracy, legitymacje ubezpieczeniowe, umowy o pracę potwierdzające okresy zatrudnienia i wysokość składek w Polsce. |
| Dodatkowe zaświadczenia | Dyplomy ukończenia wyższej uczelni lub oficjalne dokumenty potwierdzające odbycie zasadniczej służby wojskowej. |
Służby ZUS apelują, aby kompletowanie dokumentów rozpocząć odpowiednio wcześniej. Dokładne rozpatrzenie wniosków międzynarodowych przez zagraniczne instytucje bywa czasochłonne, jednak prawidłowo wypełniony unijny druk E 207 PL znacząco przyspiesza urzędniczą weryfikację i pozwala na bezproblemowe uruchomienie drugiego strumienia pieniędzy na emerytalnym koncie.
Artykuł opracowany na podstawie oficjalnych wytycznych unijnych koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, międzynarodowych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, materiałów informacyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz analiz portali Infor.pl i Business Insider Polska.
