Zamieszki w Meksyku – kraj pogrąża się w chaosie

Śmierć Nemesio Oseguery Cervantesa, znanego jako „El Mencho” – jednego z najpotężniejszych baronów narkotykowych na świecie i szefa Kartelu Jalisco Nowa Generacja (CJNG) – wywołała falę przemocy, która gwałtownie przerodziła się w zamieszki i chaos w kilku stanach Meksyku. Operacja wojskowa, zakończona zabiciem lidera kartelu, okazała się iskrą, która rozpaliła odwetowe działania zorganizowanej przestępczości.

W niedzielę meksykańskie siły specjalne, wspierane informacjami wywiadowczymi z USA, przeprowadziły operację w mieście Tapalpa w stanie Jalisco. Celem było zatrzymanie Oseguery, jednak akcja zakończyła się strzelaniną. Według Sekretariatu Obrony Narodowej (SEDENA), członkowie CJNG otworzyli ogień do żołnierzy. W wyniku starcia zginęło czterech członków kartelu na miejscu, a trzy osoby – w tym sam „El Mencho” – zostały ciężko ranne i wszystkie zmarły podczas transportu lotniczego do Meksyku.

Trzech meksykańskich żołnierzy odniosło obrażenia i trafiło do szpitala w stolicy kraju. Władze potwierdziły, iż operacja była wynikiem wieloletniego polowania na Oseguerę – byłego policjanta, który przekształcił CJNG w jedną z najbrutalniejszych i najbogatszych organizacji przestępczych w Ameryce Łacińskiej. USA oferowały 15 milionów dolarów nagrody za jego głowę, a Meksyk – równowartość ok. 1,7 mln USD.

Śmierć „El Mencho” została uznana za historyczny sukces administracji prezydenta Donalda Trumpa, który od dawna wywierał presję na Meksyk w kwestii walki z kartelami, grożąc choćby interwencją militarną i cłami.

Już kilka godzin po operacji w różnych miejscach w Meksyku rozpoczęły się skoordynowane akcje odwetowe CJNG. Członkowie kartelu i ich sympatycy rozpoczęli masowe narco-bloqueos – blokady dróg przy użyciu podpalonych pojazdów (autobusy, ciężarówki, samochody osobowe).

W Puerto Vallarta – popularnym kurorcie turystycznym na zachodnim wybrzeżu – nad miastem unosiły się kłęby dymu. Media pokazały nagrania pożarów stacji benzynowych, aptek, sklepów i pojazdów. Transport publiczny w Jalisco został zawieszony, a gubernator Pablo Lemus Navarro apelował do mieszkańców, by pozostali w domach i unikali autostrad.

Zamieszki dotarły także do Guadalajary – stolicy stanu Jalisco i jednego z miast-gospodarzy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2026. Pojawiły się doniesienia o atakach na lotnisko międzynarodowe w Guadalajarze, strzelaninach oraz panice wśród pasażerów. Linie Air Canada zawiesiły loty do Puerto Vallarta.

W Guanajuato podpalano apteki i sklepy spożywcze, w Michoacán blokowano główne arterie. Władze informują o „znacznym zniszczeniu mienia”, choć na razie nie potwierdzono dużej liczby ofiar śmiertelnych wśród cywilów.

Departament Stanu USA wydał pilne ostrzeżenie dla swoich obywateli, nakazując schronienie się w miejscach pobytu w stanach Jalisco (w tym Puerto Vallarta, Guadalajara, Chapala), Tamaulipas, Michoacán, Guerrero i Nuevo León.

Podobne ostrzeżenie wydała Kanada.

Zastępca sekretarza stanu Christopher Landau nazwał śmierć „El Mencho” „wielkim wydarzeniem dla Meksyku, USA i świata”, ale z „wielkim smutkiem i niepokojem” obserwuje chaos. Prezydent Meksyku Claudia Sheinbaum podkreśliła, iż kraj sam radzi sobie z przestępczością zorganizowaną i odrzuciła wszelkie sugestie zagranicznej interwencji militarnej jako naruszenie suwerenności.

Śmierć „El Mencho” to największy cios dla CJNG od lat, ale eksperci ostrzegają, iż może doprowadzić do wewnętrznych walk o władzę i eskalacji przemocy. Kartel kontroluje ogromne obszary produkcji fentanylu, przemytu i wymuszeń – jego upadek nie oznacza końca problemu.

Na razie Meksyk stoi przed największym testem bezpieczeństwa od czasów słynnego „Culiacanazo” w 2019 r. Armia i Gwardia Narodowa mobilizują dodatkowe siły, ale przywrócenie porządku może potrwać dni, a choćby tygodnie – zwłaszcza iż w czerwcu 2026 r. w Jalisco mają odbyć się mecze mundialowe.

Mieszkańcy Jalisco i turystów czeka trudny czas. Chaos po śmierci jednego człowieka pokazuje, jak głęboko kartel wrośnięty jest w tkankę społeczną i gospodarczą regionu.