Ukraińscy lekarze domagają się dostępu rynku zdrowia bez dostatecznej znajomości języka polskiego

Ukraińscy lekarze wygrywają w sądach sprawy o dopuszczenie do zawodu w trybie uproszczonym. Samorząd lekarski domagał nadania warunkowego PWZ od znajomości jęz. polskiego.Zaskarżonych zostało ponad 300 uchwał w tej sprawie

Ministerstwo Zdrowia wprowadziło możliwość wykonywania zawodu dla ukraińskich lekarzy i dentystów z powodu pandemii COVID-19 , a następnie wojny na Ukrainie. W związku z tym ukraińscy lekarze i dentyści mogli wykonywać działalność zawodowa w Polsce w oparciu o uproszczone procedury przyznawania uprawnień zawodowych.

Ukraińcy uzyskali warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty bez nostryfikacji dyplomu, egzaminu lekarskiego i stażu podyplomowego. Niemniej zezwolenie wymagało wydania decyzji ministra zdrowia, na podstawie których okręgowe rady lekarskie przyznawały potem warunkowe PWZ.

PWZ było wydawane warunkowo, w przypadku , gdy konkretny szpital lub poradnia zadeklarowała, iż chce zatrudnić konkretnego lekarza. Lekarze otrzymywali prawo do wykonywania zawodu na okres 5 lat. Mogli pracować ale pod nadzorem – najczęściej przez trzy pierwsze miesiące lub rok (w przypadku decyzji na określony zakres czynności zawodowych).

Lekarze bez znajomości języka

Lekarze z Ukrainy mieli zostać dopuszczeni do wykonywania swojego zawodu w Polsce bez dostatecznej znajomości języka polskiego. Na ten szczegół zwróciły uwagę okręgowe rady lekarskie.

Izby lekarskie w swoim uzasadnieniu podkreślały, iż dopuszczanie lekarzy bez ich weryfikacji i znajomości języka stwarzać będzie ryzyko dla pacjentów. Izby apelowały, by wszyscy lekarze spoza UE musieli odbyć staż podyplomowy i zdać w Polsce egzamin jak polscy absolwenci.

Okręgowe rady lekarskie zdecydowały się odmówić ukraińskim medykom warunkowego PWZ i wpisu do rejestrów. Głównym powodem odmowy była niewystarczającą znajomością języka polskiego. Ponadto izby miały wątpliwości co do przedkładanych dokumentów.

– Najczęstszą przyczyną utrzymywaniu w mocy uchwał ORL odmawiających przyznania warunkowego PWZ lekarza czy lekarza dentysty była nieznajomość języka polskiego. Rzadziej chodziło o niekompletność dokumentów czy brak spełniania ustawowych przepisów dotyczących przyznania trybu uproszczonego – tłumaczy Grzegorz Wrona, sekretarz Naczelnej Rady Lekarskiej.

Sądy staja po stronie lekarzy z Ukrainy

Ukraińscy lekarze postanowili walczyć o możliwość pracy w Polsce. Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na 24 wyroki sądu we wszystkich przypadkach sędziowie przyznali rację skarżącym.

Sędziowie w przypadku utrzymania przez NRL uchwał okręgowych rad odmawiających warunkowego PWZ w związku z niewystarczającą znajomością jęz. polskiego wskazywali, iż dla lekarzy, którzy chcą wykonywać zawód na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, obowiązują uproszczone zasady. Zasady te, jak podkreślają sędziowie wymagają od medyków spełnienia określonych warunków (w tym m.in. posiadania pełnej umiejętności czynności prawnych, nienagannej postawy etycznej czy posiadania dyplomu lekarza wydanego poza UE), ale nie dotyczą znajomości języka polskiego.

Medycy zza wschodniej granicy odwoływali się i zaskarżali również uchwały, w których okręgowa rada przyznała im warunkowe PWZ, ale z obowiązkiem wykonywania zawodu pod nadzorem przez 5 lat, choć z decyzji MZ wynikało, iż nadzór powinien być sprawowany przez 3 miesiące.

Jakub Kosikowski, rzecznik prasowy NIL-u, potwierdza, iż na przestrzeni ostatnich pięciu lat zaskarżonych do sądu zostało ponad 300 uchwał naczelnej rady.

– Najwięcej było w latach 2023-24. W większości spraw Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał na naszą niekorzyść, wskazując, iż obowiązujące przepisy nie pozostawiają samorządowi prawa do oceny znajomości języka polskiego. Odwołaliśmy się w każdym przypadku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żadna ze spraw nie została jeszcze rozstrzygnięta – relacjonuje Kosikowski.

W okresie od lutego 2022 r. do sierpnia 2025 r. minister zdrowia wydał medykom z Ukrainy 5 256 decyzji w trybie uproszczonym, w tym 303 dla lekarzy i lekarzy dentystów na określony zakres czynności, czas i miejsce zatrudnienia; 87 decyzji w procedurze o warunkowe PWZ oraz 4 866 na okres pięciu lat, czyli w trybie obowiązującym od 24 lutego 2022 r. do 24 października 2024 r.

źródło – Rynek zdrowia, Rzeczlospolita