Tragiczne wydarzenia w Krakowie pokazały też, iż dezinformacja stanowi realne zagrożenie o ogromnej skali, a t…

Tragiczne wydarzenia w Krakowie pokazały też, iż dezinformacja stanowi realne zagrożenie o ogromnej skali, a także, iż Polska systemowo robi za mało, aby zapanować nad tym zjawiskiem.

Od kilku miesięcy z grupą ekspertów pracujemy w PFM nad zbiorem rekomendacji dla rządu: czego potrzebujemy jako społeczeństwo i jako środowisko pozarządowe, aby nie utonąć w dezinformacji, szczególnie w kontekście nadchodzącej kampanii parlamentarnej.

Wiemy od ekspertów (Anna Mierzyńska , Demagog , NASK ), iż temat migracyjny jest i będzie wykorzystany do siania dezinformacji – doświadczyliśmy też tego w ostatni weekend.
Obserwowaliśmy lęk osób cudzoziemskich, gdy pierwsze niesłuszne oskarżenia kierowały się w ich stronę, a one obawiały się linczu i odpowiedzialności zbiorowej.

W gronie ekspertów i ekspertek zgodziliśmy się, iż konsolidacja wysiłków wokół zwalczania dezinformacji musi zacząć się już – i to na serio. Pracujemy nad rekomendacjami, widzimy już, czego w naszym kraju brak.

Potrzebujemy skutecznych ram prawnych. Unia Europejska wprowadziła regulacje w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) oraz Digital Services Act (DSA), nakładające na platformy i podmioty polityczne obowiązki związane z przejrzystością treści oraz walką z dezinformacją. Polska jest objęta tymi rozporządzeniami, a odpowiednie ustawy wdrożeniowe są stopniowo negocjowane i wprowadzane, ale nie bez oporów i kontrowersji. Potrzebujemy jasnych i przejrzystych, a także egzekwowanych przepisów – nie może być tak, iż niektóre media bezkarnie lekceważą przepisy, nie wspominając o etyce dziennikarskiej. Nie możemy też zgadzać się na bezkarne sianie dezinformacji przez osoby publiczne, szczególnie te zaangażowane politycznie.

Potrzebujemy koordynacji i współpracy instytucji państwa w obszarze dezinformacji – nie tylko między sobą, ale też ze środowiskiem organizacji pozarządowych działających w tej dziedzinie i środowiskiem mediów. Eksperci wskazują, iż jesteśmy poddawani manipulacji i dezinformacji na masową skalę – oczekujemy, iż władze państwa włączą wszystkie dostępne zasoby w walkę z tym zjawiskiem, także społeczeństwo obywatelskie.

Doceniamy profesjonalne zachowanie służb w Krakowie, bohaterskie postawy policjantów w odpowiedzi na atak. Jednocześnie widzimy, iż służby potrzebują szkolenia i lepszego przygotowania do reagowania i przeciwdziałania dezinformacji. Potrzebują też narzędzi do działania – przepisów, instrukcji, zasobów finansowych i ludzkich, aby nie tylko monitorować zjawisko dezinformacji, ale też efektywnie eliminować kłamstwa i manipulacje z infosfery.

Wydarzenia w Krakowie pokazały, jak ogromny potencjał pomocy i wsparcia stanowimy sami dla siebie – przechodnie, ludzie, wśród których jesteśmy, nasi sąsiedzi. Będziemy bezpieczniejsi wtedy, gdy uda się nam zbudować lepsze relacje, więcej zaufania i przewidywalności, stabilności. W krytycznej sytuacji to drugi człowiek obok nas jest pierwszą osobą, która udzieli nam pomocy.

Póki co, zachęcamy, aby korzystać z narzędzi, które są. Znacie Faktotekę Demagoga? Koniecznie sprawdźcie! https://faktoteka.demagog.org.pl/
NASK też ma narzędzie do zgłaszania dezinformacji: https://zglos-dezinformacje.nask.pl/

To, o co apelujemy, to nie jest walka z wiatrakami. Ograniczenia dotyczące używania sztucznej inteligencji w kampaniach wyborczych udało się skutecznie wprowadzić w Indonezji, Łotwie, Brazylii, kilku stanach USA i kilku innych miejscach.
Wiemy od ekspertów, iż największe zagrożenie to generatywna sztuczna inteligencja, przede wszystkim tworzenie obrazów, i treści typu deep fake – te treści powinniśmy ograniczać w pierwszej kolejności. Przykład Rumunii pokazuje, iż ryzyko manipulacji przedwyborczej przy użyciu AI jest ogromne, w tym kraju doprowadziło aż do powtórki wyborów.
Fałszywe, stworzone sztucznie ilustracje i treści wpływają na emocje, poziom wiedzy i nasze przekonania. Sieją zamęt, skutecznie generują ludzkie lęki i przekładają się na decyzje – nie tylko wyborcze.

Myśląc o przyszłorocznej kampanii warto byłoby zakazać tego, co jest w oczywisty sposób szkodliwe: zdobywanie sympatii wyborców przy pomocy nieprawdy. Przykłady z innych państw pokazują, iż to jest możliwe – ograniczyć skalę dezinformacji i manipulacji opinią publiczną przed wyborami. Natomiast informowanie odbiorców, gdy sztaby korzystają w kampanii z narzędzi sztucznej inteligencji to już teraz obowiązek. Domagamy się, by był rzetelnie egzekwowany. O to będziemy zabiegać. Specjaliści wskazują, iż AI w wyborach psuje demokrację. Chcielibyśmy, żeby Polska w porę się przed tym uchroniła.

…
O naszych spotkaniach o grupy roboczej poświęconych narracji wokół migracji, dezinformacji i radykalizacji można poczytać na naszej stronie: https://forummigracyjne.org/narracyjna-grupa-robocza/

Projekt współfinansowany ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach programu Wspieramy Ukrainę, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.

Żródło materiału: Polskie Forum Migracyjne