Prezydent podpisał. W tym roku po raz pierwszy obchodzimy nowe święto państwowe. 12 kwietnia będzie dniem wolnym od pracy?

W niedzielę 12 kwietnia w Polsce po raz pierwszy oficjalnie obchodzimy Dzień Inwalidy Wojennego – nowe święto państwowe, które ustanowił Sejm ustawą z 23 stycznia 2026 roku, a prezydent Karol Nawrocki podpisał 12 lutego. Po raz pierwszy w historii inwalidzi wojenni mają święto o randze państwowej. Na tę chwilę czekali od ponad wieku.

Fot. Shutterstock

Inicjatywa Polski 2050, podpis Nawrockiego i 107 lat historii w tle

Projekt ustawy zgłosiła we wrześniu 2025 roku grupa parlamentarzystów Polski 2050 – Trzeciej Drogi. Trafił do Sejmu z uzasadnieniem, iż inwalidzi wojenni to „grupa społeczna szczególnie ważna dla Narodu i Państwa Polskiego”, która „do tej pory nie została uhonorowana świętem o statusie państwowym”. Ustawa przeszła przez Sejm i Senat, 12 lutego 2026 roku złożył pod nią podpis Nawrocki – tego samego dnia zawetował 2 inne ustawy, ale tę podpisał bez zastrzeżeń.

Przepisy weszły w życie 4 marca 2026 roku – 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Dziś, 12 kwietnia, obchody mają miejsce po raz pierwszy.

Dlaczego 12 kwietnia – zjazd z 1919 roku i najstarsza organizacja kombatancka na świecie

Data nie jest przypadkowa. 12 kwietnia 1919 roku w Warszawie rozpoczął się I Zjazd Zjednoczeniowy Związku Inwalidów Wojennych RP, który trwał do 17 kwietnia. To właśnie wtedy powstała organizacja zrzeszająca inwalidów, rannych i kontuzjowanych żołnierzy walczących na różnych frontach I wojny światowej, a także wdowy i sieroty po poległych.

Związek Inwalidów Wojennych RP jest jedną z najstarszych organizacji kombatanckich na świecie. W 1922 roku liczył ok. 400 tys. inwalidów i wdów wojennych, a u progu II wojny światowej – 151 tys. W czasie okupacji hitlerowskiej działał w konspiracji, wspomagając struktury podziemnego państwa polskiego. W 1944 roku był pierwszą organizacją społeczną reaktywowaną z woli członków. Władze komunistyczne zlikwidowały go w 1950 roku. Został reaktywowany w 1956 roku na wniosek członków i działa nieprzerwanie do dziś. Prezes Związku Elżbieta Kazubska przez lata zabiegała o ustanowienie właśnie takiego święta.

Święto państwowe, ale nie dzień wolny od pracy

To pytanie, które pojawiło się natychmiast po ogłoszeniu ustawy: czy 12 kwietnia to nowy dzień wolny? Odpowiedź jest prosta – nie. Ustawa nadaje dacie rangę święta państwowego, ale nie zmienia wykazu dni ustawowo wolnych od pracy. W tym roku 12 kwietnia wypada w niedzielę, więc różnica dla pracowników jest nieodczuwalna. W kolejnych latach będzie to normalny dzień roboczy.

Wnioskodawcy wyjaśnili wprost, iż intencją regulacji nie była ingerencja w organizację czasu pracy, ale wzmocnienie polityki pamięci – zapewnienie obchodom oprawy godnej zasług inwalidów: uroczystych apeli, składania kwiatów w miejscach pamięci, edukacji.

Kim jest inwalida wojenny według prawa

Definicja, do której odwołuje się nowe święto, pochodzi z ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz.U. 1974 nr 21, poz. 117). Inwalidą wojennym jest osoba, u której niezdolność do pracy powstała w wyniku działań wojennych lub służby wojskowej. Status ten nie ogranicza się wyłącznie do walki – obejmuje szerszy katalog okoliczności związanych z działaniami zbrojnymi.

Co to oznacza dla Ciebie? Dziś możesz trafić na uroczystości – sklepy i urzędy pracują normalnie

Dziś, 12 kwietnia, w wielu miejscach w Polsce odbędą się pierwsze oficjalne uroczystości z okazji Dnia Inwalidy Wojennego – apele, składanie wieńców, spotkania środowisk kombatanckich. Sklepy, urzędy i instytucje pracują bez żadnych zmian. Święto ma charakter symboliczny i historyczny – w przyszłych latach będzie obchodzone corocznie w tym samym terminie.