Choć władze II RP wiedziały, nic nie zrobiły
Tragedia Polonii radzieckiej należy do najczarniejszych kart w polskiej historii XX w. Ze skali i charakteru antypolskich represji w ZSRR nie zdawało sobie sprawy społeczeństwo II RP, a jej władze zachowały bierność. Do 1924 r., kiedy władze radzieckie zamknęły Polakom możliwość wyjazdów do II RP, ZSRR opuściło ponad 1,1 mln osób polskiego pochodzenia. Za granicą ryską pozostało 1-1,5 mln Polaków. Według oficjalnych, zaniżonych danych w 1937 r. w ZSRR mieszkało nieco ponad 600 tys. Polaków. Stanowili 0,37% populacji tego kraju, liczącej 162 mln. Tak nieliczna Polonia radziecka należała do grup najciężej represjonowanych podczas Wielkiego Terroru stalinowskiego, który w latach 1937-1938 pochłonął co najmniej 681 692 ofiary śmiertelne.
Polacy zamordowani w ramach operacji polskiej NKWD (co najmniej 111 097 osób) stanowili 16,29% ofiar Wielkiego Terroru oraz 44,9% ofiar wszystkich operacji narodowościowych NKWD. Szokująca była również proporcja wyroków śmierci i wyroków więzienia – zamordowano 79,4% osób represjonowanych podczas operacji polskiej. Amerykański historyk Terry Martin wyliczył, iż Polacy byli wówczas 30 razy bardziej (dokładnie 30,94) narażeni na rozstrzelanie niż członkowie innych grup etnicznych zamieszkujących ZSRR.
Korienizacja
Po zakończeniu wojny domowej władze radzieckie starały się przekonać narodowości nierosyjskie do ustroju komunistycznego, poddając je specyficznemu procesowi społecznemu – tzw. autochtonizacji (po rosyjsku korienizacja). Wynikało to z przekonania Lenina i jego niektórych współpracowników, iż w indoktrynacji i sowietyzacji mniejszości narodowych można skutecznie wykorzystać ich języki i kulturę.
Biorąc jako punkt wyjścia założenia polityki korienizacji,
Post Polonia w ZSRR ofiarą Wielkiego Terroru pojawił się poraz pierwszy w Przegląd.
