Piła. Odsłonięcia i poświęcenia nowego pomnika Eugeniusza Lorocha ps. „Błyskawica”

27 września, w Dzień Polskiego Państwa Podziemnego, na Cmentarzu Komunalnym w Pile odbyła się uroczystość odsłonięcia i poświęcenia nowego pomnika nagrobnego Eugeniusza Lorocha ps. „Błyskawica”. Był on uczestnikiem Powstania Warszawskiego, który w sierpniu 1944 roku, mając niespełna 14 lat, dołączył do walki.

Eugeniusz Loroch urodził się w Bydgoszczy. Jego dzieciństwo przerwała II wojna światowa. Jego ojciec Leon, żołnierz Batalionu Obrony Narodowej, został zamordowany przez Niemców w Sochaczewie. Osierocony chłopiec trafił pod opiekę wuja Józefa Lorocha ps. „Kalina”. W czasie Powstania Warszawskiego Eugeniusz Loroch służył jako łącznik, a następnie został członkiem kompanii szturmowej 163. plutonu 1. kompanii batalionu im. Jana Kilińskiego na Śródmieściu Północnym. Po upadku powstania opuścił Warszawę wraz z ludnością cywilną. Po wojnie związał swoje życie z Piłą. Tutaj mieszkał przez kolejne lata i tutaj zmarł 9 czerwca 2002 roku. Przez następne 24 lata jego mogiła pozostawała skromna i niszczejąca.

Grób Eugeniusza Lorocha odnaleźli wolontariusze Muzeum Powstania Warszawskiego. Dzięki zaangażowaniu społeczników, Muzeum Powstania Warszawskiego oraz Instytutu Pamięci Narodowej udało się doprowadzić do godnego upamiętnienia powstańca. Nowy pomnik na Cmentarzu Komunalnym w Pile został sfinansowany przez IPN w ramach ustawy o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski. Za organizację uroczystości oraz dalszą opiekę nad grobem odpowiada Stowarzyszenie Pilscy Patrioci, przy współpracy z Zarządem Cmentarza w Pile.

W niedzielnych uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych na czele z panią prezydent Piły Beatą Dudzińską , Kazimierzem Sulimą, etatowym członkiem Zarządu Powiatowego w Pile , instytucji, służb, organizacji społecznych, szkół oraz mieszkańcy Piły. Wartę honorową przy pomniku pełnili żołnierze 122. Batalionu Lekkiej Piechoty z Dolaszewa. Obecni byli również lokalni rekonstruktorzy, poczty sztandarowe pilskich szkół, kibice oraz mieszkańcy.

Podczas uroczystości odczytano również list Jana Ołdakowskiego, dyrektora Muzeum Powstania Warszawskiego, który podkreślił znaczenie pamięci o młodym powstańcu i podziękował mieszkańcom Piły za kultywowanie pamięci o uczestnikach Powstania Warszawskiego.

Do zgromadzonych zwróciła się również prezydent Piły Beata Dudzińska. Podkreśliła, iż groby bohaterów są dla lokalnej społeczności żywą lekcją historii. Mówiła także o znaczeniu pamięci i odpowiedzialności za kolejne pokolenia.

O potrzebie ochrony miejsc pamięci mówił dr Tomasz Ceglarz z Oddziału IPN w Poznaniu. Zwrócił uwagę na znaczenie zaangażowania lokalnych społeczników, dzięki którym możliwe jest odnawianie i otaczanie opieką grobów weteranów.

Przedstawiciel Stowarzyszenia Pilscy Patrioci przypomniał, iż Eugeniusz Loroch pod koniec życia pozostawał osamotniony, jednak dziś jego grób stał się miejscem, o którym pamiętają mieszkańcy Piły. Organizatorzy zaapelowali również, aby w okresie Wszystkich Świętych i Dnia Zadusznego odwiedzić mogiłę „Błyskawicy” i zapalić na niej znicz.

Poświęcenia pomnika dokonał ks. Grzegorz Gruba z parafii Świętej Rodziny w Pile. Następnie delegacje złożyły wieńce i zapaliły znicze.

Po latach Eugeniusz Loroch „Błyskawica” doczekał się miejsca, które przypomina o jego historii i udziale w Powstaniu Warszawskim. Jego grób na pilskim cmentarzu jest dziś nie tylko miejscem spoczynku, ale także jednym z lokalnych miejsc pamięci o ludziach, którzy walczyli o wolność Polski

Sebastian Daukszewicz