17 września 1939 roku, zaledwie kilkanaście dni po rozpoczęciu niemieckiej inwazji, Polska została zaatakowana również od wschodu. Granice II Rzeczypospolitej przekroczyła Armia Czerwona. Sowiecka agresja była związana z tajnymi ustaleniami paktu Ribbentrop-Mołotow zawartego 23 sierpnia 1939 roku pomiędzy III Rzeszą a Związkiem Radzieckim.

W nocy z 16 na 17 września ambasador Polski w Moskwie Wacław Grzybowski został wezwany przez sowieckie władze. Około godziny 3:00 przedstawiono mu notę uzasadniającą wkroczenie Armii Czerwonej na terytorium Polski. Polski ambasador odmówił jej przyjęcia.
Zajęcie wschodnich ziem Rzeczypospolitej rozpoczęło okres brutalnych represji. Aresztowania, deportacje i wywózki dotknęły tysiące polskich obywateli. Jesienią 1939 roku wielu żołnierzy, policjantów i przedstawicieli polskich elit trafiło do obozów oraz więzień NKWD, między innymi na terenach zachodniej Ukrainy i zachodniej Białorusi.
Jedną z najtragiczniejszych kart tego okresu była zbrodnia katyńska. 5 marca 1940 roku sowieckie kierownictwo podjęło decyzję o rozstrzelaniu polskich jeńców i więźniów. W kolejnych miesiącach NKWD przeprowadziło masowe egzekucje.
Ofiary ginęły w kilku miejscach kaźni. Najbardziej znanym jest Katyń, gdzie mordowano więźniów z obozu w Kozielsku. Polskich jeńców zabijano również w Charkowie przede wszystkim więźniów obozu w Starobielsku oraz w Miednoje, gdzie zamordowano między innymi tysiące polskich policjantów z obozu w Ostaszkowie. Egzekucje odbywały się także w innych miejscach związanych z sowieckim systemem więziennym.

Łącznie zbrodnia katyńska pochłonęła życie co najmniej 21 857 obywateli polskich, wśród nich oficerów Wojska Polskiego, policjantów, funkcjonariuszy służb oraz przedstawicieli inteligencji. Przez dziesięciolecia prawda o tej zbrodni była w ZSRR ukrywana i zakłamywana.
Sowieckie represje oznaczały również masowe deportacje. Tysiące polskich rodzin zostało wywiezionych w głąb Związku Radzieckiego, na Syberię i do Kazachstanu. Wielu zesłańców nigdy nie wróciło do swoich domów.
17 września obchodzimy również Dzień Sybiraka dzień pamięci o Polakach, którzy stali się ofiarami deportacji, represji i zesłań.
Pamiętamy o ofiarach agresji sowieckiej, zbrodni katyńskiej i represji.
Cześć Ich Pamięci!
Źródła zdjęć: Wikimedia Commons / Wikipedia – fotografie archiwalne autorstwa Izvestia, Press Agency photographer oraz Bundesarchiv.
- Dziękujemy, iż przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. jeżeli chcesz być na bieżąco z informacjami, zapraszamy do naszego serwisu ponownie!
- Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych.
- Jesteś świadkiem wypadku lub pożaru, masz dla nas interesujący temat z Twojego miasta lub okolicy, którym warto się zająć – napisz do nas.








![Niespodziewani goście w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym [ZDJĘCIA]](https://krknews.pl/wp-content/uploads/2026/09/794518106_28699083879715215_2096818379257364843_n-768x513.jpg)





